W Gdańsku ruszyła konferencja o odbudowie Ukrainy. W planie umowy za 10 mld euro
Dwudniowa konferencja rozpoczęła się w Gdańsku
W Gdańsku rozpoczęła się dwudniowa Konferencja na rzecz Odbudowy Ukrainy, działająca pod międzynarodową nazwą Ukraine Recovery Conference. Gospodarzami wydarzenia są Polska i Ukraina, które współorganizują tegoroczną edycję spotkania. Decyzję o rozpoczęciu obrad w tym formule podjęto w ramach kontynuacji wcześniejszego międzynarodowego formatu poświęconego wsparciu Ukrainy. W praktyce oznacza to przejście od deklaracji politycznych do uzgadniania konkretnych projektów odbudowy, finansowania i współpracy gospodarczej.
Konferencja potrwa dwa dni i ma skupić tysiące uczestników reprezentujących rządy, instytucje międzynarodowe oraz biznes. W Gdańsku obecni są premierzy, prezydenci, przewodniczący instytucji europejskich, a także przedsiębiorcy i menedżerowie. Program spotkania obejmuje debaty o odbudowie Ukrainy po wojnie, pozyskiwaniu międzynarodowego wsparcia oraz wzmacnianiu relacji inwestycyjnych. Organizatorzy zakładają, że rozmowy mają służyć nie tylko bieżącej pomocy, ale również przygotowaniu zaplecza dla długofalowej odbudowy państwa.
"Obecność europejskich liderów jest znakiem dla Polski, Ukrainy, Europy i całego świata, że słowo "solidarność" to nie jest pusty slogan"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Jestem dumny, że tak wielu z was, pań i panów premierów, prezydentów, przewodniczących, przedsiębiorców, menedżerów przybyło do Gdańska. Tysiące ludzi przez dwa dni będą przygotowywać wspólnie wielki projekt - projekt odbudowy Ukrainy po wojnie"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier Donald Tusk mówił podczas sesji otwierającej, że obecność zagranicznych liderów ma wymiar polityczny i symboliczny. Podkreślił, że w obecnej sytuacji bezpieczeństwa dla Europy i świata zachodniego kluczowe pozostaje wspólne działanie wobec rosyjskiej agresji i narastającej niepewności międzynarodowej. W jego ocenie odbudowa Ukrainy będzie możliwa dzięki solidarności państw wspierających Kijów. Te słowa wyznaczyły główną linię otwarcia konferencji i pokazały, że wydarzenie ma charakter zarówno polityczny, jak i gospodarczy.
URC jest kolejnym etapem szerszego mechanizmu międzynarodowego wsparcia Ukrainy. Konferencja stanowi kontynuację formatu zainicjowanego przez państwa G7 oraz platformę darczyńców dla Ukrainy. Jej zadaniem jest koordynacja działań odbudowujących kraj oraz mobilizacja inwestycji potrzebnych do realizacji tego procesu. Dla uczestników oznacza to konieczność uzgadniania projektów między rządami, instytucjami finansowymi i prywatnym kapitałem.
W planie ponad 160 umów i miliardy euro wsparcia
Jedną z najważniejszych zapowiedzi pierwszego dnia była informacja o spodziewanym podpisaniu ponad 160 umów. Jak przekazała premier Ukrainy Julia Swyrydenko, ich łączna wartość ma wynieść 10 mld euro. Zawierane porozumienia mają dotyczyć wielu obszarów funkcjonowania państwa i gospodarki. Wskazano wyraźnie, że ich skutki mają być widoczne w rozwoju regionalnym, działalności biznesowej oraz w obszarze obronnym.
"Oczekujemy podpisania ponad 160 umów wartych 10 mld euro"
Julia Swyrydenko, Premier Ukrainy
W trakcie konferencji zapowiedziano również uruchomienie kolejnych środków unijnych dla Ukrainy. Do tego kraju ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro z unijnej pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro. To jedna z najważniejszych konkretnych decyzji finansowych ogłoszonych podczas wydarzenia. Oznacza ona rozpoczęcie wypłat z dużego instrumentu finansowego, który ma wesprzeć funkcjonowanie i odbudowę państwa ukraińskiego.
"Nasze wsparcie dla Ukrainy jest konsekwentne i niezłomne, aby pomóc osiągnąć sprawiedliwy i trwały pokój"
Antonio Costa, szef Rady Europejskiej
"W dalszym ciągu wzywamy wszystkich naszych partnerów, żeby utrzymali swoje wsparcie, bowiem silna, niezależna Ukraina leży w naszym interesie"
Ursula von der Leyen, Przewodnicząca Komisji Europejskiej
Antonio Costa, stojący na czele Rady Europejskiej, zadeklarował dalsze, niezmienne wsparcie dla Ukrainy. W jego wypowiedzi nacisk położono na osiągnięcie sprawiedliwego i trwałego pokoju. Z kolei Ursula von der Leyen zaapelowała do partnerów międzynarodowych o utrzymanie pomocy, wskazując, że silna i niezależna Ukraina leży we wspólnym interesie. Jednocześnie podkreśliła, że ambicją Unii Europejskiej jest nie tylko udzielanie wsparcia, ale także tworzenie warunków do wzrostu gospodarczego Ukrainy jako wolnego państwa europejskiego.
- Konferencja w Gdańsku potrwa 2 dni.
- Zapowiedziano podpisanie ponad 160 umów.
- Łączna wartość planowanych umów ma wynieść 10 mld euro.
- Do Ukrainy ma trafić pierwsza płatność w wysokości 3,2 mld euro.
- Płatność pochodzi z unijnej pożyczki o łącznej wartości 90 mld euro.
Wypowiedzi uczestników wskazują, że Europa chce łączyć dwa cele: utrzymanie pomocy w czasie wojny i przygotowanie powojennej odbudowy. W tym układzie finansowanie ma iść równolegle z rozwojem inwestycji oraz udziałem sektora prywatnego. Podkreślono również, że Unia Europejska stała się największym inwestorem w Ukrainie. To pokazuje skalę zaangażowania, ale też oczekiwanie, że odbudowa będzie procesem wieloletnim i wymagającym współpracy wielu państw oraz instytucji.
Gdańsk jako miejsce obrad i symbol odbudowy
Wybór Gdańska na miejsce konferencji został przedstawiony jako decyzja o znaczeniu symbolicznym. Premier Donald Tusk przypomniał, że to właśnie tutaj rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, czyli II wojna światowa. Jednocześnie wskazał, że w tym samym mieście można dziś zobaczyć efekt odbudowy po totalnym zniszczeniu. Taki kontekst ma wzmacniać przekaz, że odbudowa zrujnowanego kraju jest możliwa, choć wymaga czasu, współpracy i politycznej determinacji.
"To tu rozpoczęło się największe nieszczęście współczesnej Europy, jakim była II wojna światowa. Tu na własne oczy można zobaczyć, co to znaczy cud odbudowy"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Przywołano przykład powojennego Gdańska jako miasta podniesionego z ruin i odbudowanego w skali uznawanej za jedną z najbardziej spektakularnych na świecie. Chodzi nie tylko o rekonstrukcję zabytkowej tkanki miejskiej, ale też o odbudowę lokalnej wspólnoty, tożsamości i życia społecznego. Ten wątek został wykorzystany do pokazania, że odbudowa Ukrainy nie może ograniczać się wyłącznie do budynków, szkół, elektrowni i infrastruktury. W ocenie uczestników równie ważna jest odbudowa wspólnoty oraz relacji opartych na odpowiedzialności za przyszłość.
W wystąpieniach pojawił się także temat historii i pojednania jako warunku trwałego zjednoczenia Europy. Podkreślono, że Ukraina chce być częścią zjednoczonej Europy, a doświadczenia kontynentu pokazują możliwość budowania partnerskich relacji nawet po najtragiczniejszych konfliktach. Jako przykład wskazano dzisiejsze relacje między Polakami, Niemcami, Francuzami i Brytyjczykami, które opierają się na współpracy mimo dramatycznej przeszłości. W tym ujęciu przyszłość ma być budowana na prawdzie historycznej, wzajemnym szacunku i gotowości do pojednania.
"Przyszłość możemy zbudować tylko na prawdzie, na wzajemnym szacunku, na rozumieniu historii. Solidarność, która narodziła się w Gdańsku, może być naszą rzeczywistością, jeśli otworzymy swoje serca i umysły na przeszłość, ale przede wszystkim na przyszłość"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Umowy gospodarcze i spotkania z liderami na marginesie konferencji
Oprócz głównych debat zaplanowano też podpisywanie porozumień między podmiotami polskimi i ukraińskimi. Celem tych umów ma być dalsze zacieśnianie relacji gospodarczych między oboma krajami. To ważny element konferencji, ponieważ odbudowa Ukrainy została przedstawiona nie tylko jako zadanie instytucji publicznych, ale także jako pole współpracy przedsiębiorstw, inwestorów i organizacji finansowych. Dla polskich firm oznacza to możliwość uczestniczenia w projektach, które będą realizowane w kolejnych latach.
Na marginesie URC odbywają się również spotkania dwustronne premiera Donalda Tuska z zagranicznymi partnerami. Wśród rozmówców znaleźli się prezes Banku Światowego Ajay Banga, kanclerz Austrii Christian Stocker oraz premier Bułgarii Rumen Radew. Takie rozmowy towarzyszące konferencji służą uzgadnianiu szczegółów współpracy politycznej i gospodarczej. Pokazują też, że wydarzenie w Gdańsku stało się miejscem nie tylko publicznych deklaracji, ale również konkretnych rozmów o finansowaniu, inwestycjach i przyszłych działaniach wokół Ukrainy.
Całość obrad została podporządkowana jednemu celowi: przygotowaniu mechanizmów, które pozwolą przeprowadzić odbudowę kraju po wojnie. Z jednej strony mowa o wielomiliardowych środkach, instrumentach unijnych i międzynarodowej koordynacji. Z drugiej strony podkreślono wagę wspólnoty, pamięci historycznej i zdolności do pojednania. Właśnie w takim trybie, łącząc decyzje polityczne, finansowe i gospodarcze, rozpoczęła się w Gdańsku jedna z najważniejszych międzynarodowych debat o przyszłości Ukrainy.